تاریخ انتشار : پنجشنبه 19 آبان 1401 - 14:50
کد خبر : 16583

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید

به نقل از این مجله : «مجله» – تلسکوپ‌های عظیم زمینی، چشم‌های دقیقی هستند که فضای معمار را می‌کاوند. در این مقاله با ده مورد از قوی‌ترین تلسکوپ‌های فعلی و آینده‌ی زمینی آشنا می‌شوید. بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های جهان به دلیل جمع‌آوری نور بیشتر و بررسی تاریخ جهان از فاصله‌های زیاد، چند وقت در اکتشافات فضایی عملکرد

به نقل از این مجله :

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)«مجله» – تلسکوپ‌های عظیم زمینی، چشم‌های دقیقی هستند که فضای معمار را می‌کاوند. در این مقاله با ده مورد از قوی‌ترین تلسکوپ‌های فعلی و آینده‌ی زمینی آشنا می‌شوید.

بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های جهان به دلیل جمع‌آوری نور بیشتر و بررسی تاریخ جهان از فاصله‌های زیاد، چند وقت در اکتشافات فضایی عملکرد موفقی دارند. با وجود تلسکوپ‌های فضایی مانند تلسکوپ فضای هابل (HST) و فضای جیمز وب (JWST)، تلسکوپی‌های مستقر در زمین تلسکوپ‌ها می‌توانند بیشتر را پوشش دهند و وزنی کمتری دارند.

زمانی که این تلسکوپ‌ها در موقعیت‌های روی زمین با نمایش‌های عاریض قرار می‌گیرند می‌توانند روی مجموعه‌های نواحی یا رویدادهای مشخص شوند، مکان‌هایی که تلسکوپ‌های فضایی باید در مکان‌هایی مناسب در موقعیت مناسب قرار گیرند. برخی از بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های زمین مانند چشم‌های زمین برای کشف ابرنواخترها، کهکشان‌ها و دیگر اجرام دوردست عمل می‌کنند. در این مقاله به ده تلسکوپ عظیم و فعال فعلی و آینده اشاره می کنیم.

تلسکوپ هابی ابرلی

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

تلسکوپ هابی ابرلی اولین نور را در سال ۱۹۹۶ رصد کرد

موقعیت: تگزاس، ایالات متحده آمریکا

نوع: نوری

قطر: ۱۰ متر

تلسکوپ هابی ابرلی (Hobby Eberly) با طراحی خاص‌به فرد یکی از موفق‌ترین و بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های نوری جهان است. یک از ویژگی های متمایز این تلسکوپ نسبت به تلسکوپ های دیگر آینه آن است که همیشه در زاویه ۵۵ درجه از افق قرار دارد. شاید این زاویه به نظر محدود برسد، اما مکانیزم چرخشی آن می‌تواند ۷۰ درصد از آسمان مرئی را پوشش دهد. آینه‌های این تلسکوپ دارای ۹۱ بخش شش‌ضلعی برای جمع‌آوری نور مرئی است.

مهم‌ترین کشف تلسکوپ هابیلی نور یک اختروش بود. زمانی که نور این اختروش مسیر خود را به سمت زمین آغاز کرد، زمین تنها یک هشتم سن خود عمر داشت. اختروش جرمی بسیار درخشان است که انرژی خود را از سیاه‌چاله کلان‌جرم می‌کند.

تلسکوپی کک

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

رصدخانه کک در ارتفاع ۴۱۴۵ متری قرار دارد.

موقعیت: ماوناکیا، هاوایی

نوع: نوری و فروسرخ

قطر: ۱۰ متر

با این تلسکوپ‌های دوقلوی رصدخانه‌ی کک (Keck Observatory) روی زمین قرار دارند، می‌توانند مسافت بیشتری را نسبت به تلسکوپ فضایی هابل ببینند. نزدیک به یک‌چهارم از رصدهای ستاره‌شناسان آمریکایی دست‌کم کار است که یکی از پرثمرترین رصدخانه‌های علمی مستقر در زمین می‌شود.

رصدخانه‌های کک با استفاده از دو تلسکوپ نوری و فروسرخ می‌توانم تصاویر واضحی را در نور مرئی ثبت کرد، اما درعین‌حال به ستاره‌شناسان اجازه می‌دهد فضا را با استفاده از محصولات فروسرخ ببینند. از تصاویر خارق‌العاده‌ای این تلسکوپ‌ها می‌توان به تولد ستاره‌ها اشاره کرد که با تولید تابش مرئی گازهای اطراف را گرم می‌کنند. این رویداد را می‌توان در فروسرخ کرد.

رصدخانه‌ی کک در نزدیکی استوا و در بالای آتشفشان خاموش ماوناکیا در هاوایی واقع شده است. هر تلسکوپ از ۳۶ آینه تشکیل شده است که به شکل یک پنل بزرگ به هم وصل شده است. این دو تلسکوپ در دماهای زیر انجماد عمل می‌کنند تا از تداخل گرمایی با تصاویر فروسرخ جلوگیری کنند.

تلسکوپ بزرگ جزایر قناری (GTC)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

تلسکوپ GTC یکی از بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های فعال با آینه‌های اصلی چندبخشی است

موقعیت: لاپالما، اسپانیا

نوع: نوری، فروسرخ

قطر: ۱۰.۴ متر

تلسکوپ بزرگ جزایر قناری یا GTC یکی از بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های فعال با آینه‌های اصلی چندبخشی است. کل پروژه GTC با حمایت دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی مختلف و رهبری مؤسسات پژوهشی ستاره‌شناسی اسپانیا (IAC) اداره می‌شود.

تلسکوپ GTC در اولین مرحله آزمایش خود تنها با ۱۲ بخش شش‌ضلعی راه‌اندازی شد و این بخش‌ها در نهایت به ۳۶ عدد رسید. این تلسکوپ دارای سه ابزار اصلی عکسبرداری عبارت‌اند از: MEGARA، موج‌سنج چندطولی و OSIRIS، که یکپارچه با درجه تفکیک پائین انجام می‌شود. این تلسکوپی در سال ۲۰۰۹ به صورت کامل با هزینه ۱۳۰ میلیون یورو راه‌اندازی شد. از مجموعه‌های GTC می‌توانم پرجمعیت‌ترین خوشه‌های کهکشانی اشاره کنم.

تلسکوپی عظیم آفریقای جنوبی (SALT)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

تلسکوپی عظیم آفریقای جنوبی در سال ۲۰۰۵ ساخته شد

موقعیت: کارو، آفریقای جنوبی

نوع: نوری

قطر: ۱۱ متر

طراحی SALT تقریباً مشابه هابی ابرلی است. تعداد پنلهای شش ضلعی SALT برابر با تعداد پنلهای هابی ابرلی است، اما این پنلها برای بهبود میدان دید و کیفیت تصویر بازطراحی شدند. آینه‌های نمک به دلیل وجود لایه‌های بیشتر فلزی که به آن‌ها می‌شود، دارای‌های بیشتری در طول کوتاه هستند. از میان اکتشاف‌های برتر SALT می‌توانم اولین تپ‌اختر کوتوله‌های سفید اشاره کنم که اولین بقایای ستاره‌های چرخان از کوتوله‌های سفید است.

آرایه‌های میلی‌متری عظیم آتاکاما (ALMA)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

صحرای آتاکامای شیلی شب‌ها صاف و بدون ابر است.

موقعیت: صحرای آتاکاما، شیلی

نوع: رادیویی

قطر: ۱۲ متر

آلما از ۶۶ تلسکوپ رادیویی تشکیل شده است که ۵۴ عدد از آن‌ها قطر ۱۲ متری و ۱۲ تلسکوپ دیگر قطر هفت‌متری دارند. این مجموعه با عنوان تداخل‌سنج نجومی هم شناخته می‌شود و تمام آن‌ها برای رسیدن به یک تصویر با همکاری می‌شوند. وقتی آرایه در ترکیب‌های دید به کار برود، میدان هم تغییر می‌کند. این ترکیب‌ها برای هدف قرار دادن بخش‌های دلخواه کهکشان هستند.

یکی از اکتشافات قابل‌توجه آلما رصد دوردست‌ترین فضا بود. آلما در سال ۲۰۱۸، دورترین سال فضا را در فاصله‌ی ۱۳۲۸ میلیارد سال نوری کشف کرد. به دلیل انبساط جهان، نورسرخ منتشر شده از این موضوع به کوچکی تبدیل شده است که فرو کشیده شده است. یادداشت شده از یونیزه در کهکشان MACS1149-JD1 به دست آمد.

تلسکوپی عظیم ماژلان (GMT)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

طرح مفهومی هنرمند از تلسکوپ عظیم ماژلان

موقعیت: صحرای آتاکاما، شیلی

نوع: نوری

قطر: ۲۴.۵ متر

تلسکوپ عظیم ماژلان یکی از تلسکوپهای غولپیکر در دست ساخت است که قرار است در سال ۲۰۲۹ تکمیل و تصاویر واضح آن ۱۰ برابر تلسکوپ فضای هابل باشد. این تلسکوپ دارای هفت برابر با عرض ۸.۴ متر است که آینه اصلی آن را تشکیل می‌دهد. بااین‌حال کار خود را با چهار آغاز خواهد کرد. این بخشها به شکل متقارن از مرکز در کنار هم قرار گرفتن میگیرند. هزینه‌ی کلی این تلسکوپ نزدیک به یک میلیارد دلار برآورد شده است.

تلسکوپی سی متری (TMT)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

این تصویرسازی طرح کامل‌شده TMT را نشان می‌دهد.

موقعیت: ماونا کیا، هاوایی

نوع: نوری، فروسرخ

قطر: ۳۰ متر

تلسکوپ سی‌متری پروژه‌های مشترک ژاپن (مؤسسه‌های ملی علوم طبیعی و رصدخانه ملی جهانی)، ایالات متحده آمریکا (کلتک و دانشگاه کالیفرنیا)، کانادا (مجموعه پژوهش‌های ملی)، چین (رصدخانه‌های ملی نجوم و آکادمی علوم چین) و هند (علوم و فناوری هند) ) است.

نام این تلسکوپ برگرفته از اندازه های آینه اصلی آن است که از ۴۹۲ پنل شش ضلعی تشکیل شده است. بین هر آینه‌ای موزاییکی ۱.۴۴ متری، فاصله‌ای ۲.۵ میلی‌متری وجود دارد. این تلسکوپ که در ارتفاع ۴۰۱۲ متری قرار دارد، برای تحلیل سیاه‌چاله‌های قلب راه شیری و دیگر کهکشان‌ها به کار خواهند رفت.

آرایه کیلومتر مربعی (SKA)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

پروژه SKA یک جستجوی بین‌المللی است

موقعیت: آفریقا و آفریقای جنوبی

نوع: آرایه فازی، رادیویی

قطر: ۵۱۲ در ۱۲ متر

گرچه اندازه های هرکدام از تلسکوپی آرایه های کیلومتر مربعی به اندازه پروژه های قبلی، این ساختار بسیار بزرگ است. موقعیت این آرایه در منطقه‌ی کاروی آفریقای جنوبی و مورچیسون شایر استرالیای غربی است. در استرالیا که قرار است بزرگ‌ترین خانه‌های این تلسکوپ‌ها باشد، ۵۱۲ ایستگاه تلسکوپی وجود دارد که در سال ۲۰۱۹ در آفریقای جنوبی مستقر خواهد شد.

نتیجه نهایی این پروژه، آرایه‌های تلسکوپ‌ها با دقت ۱۰۰ برابر بهترین سایت‌های رصدی فعلی و زمان نقشه‌برداری از آسمان یک میلیون بار سریعتر است. این پروژه در سال ۲۰۲۸ تکمیل می‌شود و انتظار می‌رود از این آرایه‌ها به مدت پنج دهه استفاده شود.

تلسکوپی بسیار عظیم (ELT)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

نام این تلسکوپ در سال ۲۰۱۷، از «آرایه‌ی بسیاری از مردم» به «تلسکوپ بسیار عظیم» تغییر کرد.

موقعیت: صحرای آتاکاما، شیلی

نوع: نوری، فروسرخ

قطر: ۳۹.۳ متر

تلسکوپی بسیار عظیم (ELT) که توسط رصدخانه‌ی جنوب اروپا (ESO) در سال ۲۰۲۷ تکمیل می‌شود. این تلسکوپ اطلاعات بلندپروازانه‌ای دارد که می‌توانم سیاره‌های مشابه را کشف کنم، جستجوی حیات زمینی فراخورشیدی، تحلیل سیاه‌چاله‌های کلانجرم و اولین کهکشان‌های جهان با دقت و بالا اشاره کرد.

ELT به دلیل مساحت آینه‌ای قابل توجه به ۹۷۸ متر مربع، می‌توان ۱۰۰ برابر بیشتر از انسان به جمع آوری نور بپردازد. این تلسکوپ دارای یک گنبد چرخان عظیم ۸۰ متری است که وزن تقریبی آن به ۶۰۰۰ تن می‌رسد. پایه‌های قوی این تلسکوپ در ابتدای سال ۲۰۲۲ تکمیل شدند.

تلسکوپ ELT، علاوه بر آینه‌های اصلی عظیم ۳۹ متری است که از ۷۹۸ بخش شش‌ضلعی تشکیل شده و از چهار آینه‌ای دیگر برای بهبود کیفیت تصویر می‌کند. ستاره‌شناس‌ها با مجموعه ابزارهای پیشرفته می‌توانند مولکول‌های زیستی و آب در نزدیکی ستاره‌های جوان را کشف کنند. فاز تلسکوپ نزدیک به یک میلیارد یورو محاسبه شده است.

تلسکوپ کروی با دیافراگم ۵۰۰ متری (FAST)

با ده تلسکوپ بزرگ روی زمین آشنا شوید (زومیت)

تلسکوپ FAST در منطقه گوئیژوی چین

موقعیت: گوئیژو، چین

نوع: رادیویی

قطر: ۵۰۰ متر

تلسکوپ کروی با دیافراگم ۵۰۰ متری (FAST) در سال ۲۰۲۰ افتتاح شد و در حال حاضر بزرگ‌ترین تلسکوپ زمینی تک بشقابی جهان است. دقت کنید این تلسکوپ سه برابر دقت تلسکوپ مشهور آرسیبو است و هدف آن به‌طور کلی قوانین حاکم بر جهان است. این تلسکوپ رادیویی با قطر ۵۰۰ متر در حوضه‌های طبیعی در چشم‌اندازهای زیبای جنوب استان گوئیژوی چین قرار دارد. هزینه ساخت این تلسکوپ ۱۸۰ میلیون دلار بود و ساخت آن پنج سال به طول انجامید.

ساخت تلسکوپ فست که چینی‌ها آن را تیان‌یان یا چشم آسمان می‌نامند، در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و در جولای ۲۰۱۶ به پایان رسید. این تلسکوپ نیاز به سکوت رادیویی تا فاصله‌ای ۵ کیلومتری از این بیش از ۸۰۰ نفر در روستای هشتی اطراف ترک خانه‌های خود می‌روند. اما این جابه‌جایی با دادن خانه‌های جدید و نقد شد.

منبع: زومیت

دیدن منبع مجله


اگر دوست داشتید از مجله روز ایران دیدن نماید 🙂

برچسب ها : ، ، ، ، ، ، ،